Bij Zuiderzeemuseum in Enkhuizen ga je terug naar de tijd waarin vrouwen alles regelden

Delen vinden we super lief

In het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen loop je binnen en komt het verleden tot leven. Je stapt op de boot, vaart het water over en komt terecht in een historisch dorp waar de bakker aan het werk is, de smid zijn vuur brandend houdt, haring geeookt wordt en de schoolmeester gewoon voor de klas staat.

Geen stille museumzalen waar je vooral bordjes leest. Hier loop je tussen historische huizen door, stap je naar binnen, ontdekt winkels en werkplaatsen en ontmoet je acteurs die hun rol met verve omarmen. De voddenboer, slager en postbode gaan met plezier een gesprek met je aan en in een dijkhuisje staat de boerenkool te pruttelen. Bij de bakker en apotheek krijg je ook een goed beeld van het ambacht.

Een museum waar je onderweg de geur van versgebakken brood tegenkomt, heeft de zaken, naar onze mening, goed voor elkaar.

Met de boot naar vroeger

De boottocht is meteen onderdeel van de ervaring. Vanaf het entreegebied in Enkhuizen vaar je naar het buitenmuseum, ’t Zuiderzeedorp. Na circa vijftien minuten stap je uit in een dorp dat is opgebouwd uit historische gebouwen uit het voormalige Zuiderzeegebied. Je vindt er woningen, winkels, werkplaatsen en plekken waar oude ambachten worden gedemonstreerd.

Het is groot genoeg om lekker rond te dwalen en klein genoeg om steeds weer ergens naar binnen te stappen. En dat laatste moet je vooral doen.

Oude ambachten

Wij zijn gewend om iets te bestellen, op een knop te drukken en het de volgende dag in huis te hebben. Bij het zuiderzeemuseum zie je hoeveel tijd, kennis en kracht er vroeger nodig waren om het leven draaiende te houden.

Het leuke is dat je in ’t Zuiderzeedorp je van het ene oude ambacht naar het andere wandelt. Bij de smid zie je hoe ijzer in het vuur wordt verhit en met hamer en aambeeld wordt bewerkt tot gereedschap, haken of onderdelen voor de visserij.

Bij de touwslagerij verandert een paar dunne strengen vlasgaren door een slim mechanisme in stevig touw voor schepen, netten en zelfs een springtouw. In het oude schooltje kruipen kinderen in de schoolbanken en ervaren ze hoe een schooldag er vroeger uitzag, inclusief de bijbehorende spelletjes op het schoolplein.

Bij de visrokerij zie je hoe haring, paling en makreel worden gerookt, vroeger vooral om de vis langer houdbaar te maken. Ook de zeilmaker laat zien hoeveel handwerk er my nodig was om een zeil te maken of te repareren. Een scheur betekende vroeger tenslotte niet even een nieuw exemplaar bestellen.

Het mooie is dat je hier niet alleen kijkt naar geschiedenis, maar haar letterlijk hoort, ruikt en aan het werk ziet.

De vrouw die alles draaiende hield

Tussen al die ambachten en historische huizen loopt een ander verhaal als een rode draad door het museum dat ons aansprak. De rol van de vrouw.

Vrouwen waren hier verantwoordelijk voor het huishouden en de dagelijkse gang van zaken. Ze regelden het gezin, zorgden dat alles liep en namen hun verantwoordelijkheid wanneer mannen voor hun werk langere tijd op zee waren.

Tegelijkertijd waren getrouwde vrouwen juridisch lange tijd handelingsonbekwaam. Tot 1956 konden zij niet volledig zelfstandig belangrijke juridische en financiële beslissingen nemen waar op 1 januari 1957 een einde aan kwam.

Dat vind ik een opvallend stukje geschiedenis. Een vrouw kon dus wel het hele huishouden organiseren, tig kinderen voeden en opvoeden, maar had niet vanzelfsprekend dezelfde juridische vrijheid als haar man.

Je loopt daardoor anders door de historische woningen. Achter die nette gevels zat een dagelijks leven waarin vrouwen veel deden, maar formeel weinig te zeggen hadden.

Geen museum waar je alleen kijkt

Dat is wat het Zuiderzeemuseum zo leuk maakt. Je komt niet alleen om naar oude spullen te kijken. Je loopt door een dorp, over de dijk en langs een historische molen. Je stapt een bakkerij binnen voor een krentenbol of bitterkoekjes naar oma’s recept. Je kijkt bij de smid. Je wandelt een ouderwetse winkel binnen en schuift aan in een schooltje. Ondertussen vertellen de mensen die je ontmoet hun verhaal.

Ook voor kinderen valt er genoeg te beleven. Er zijn oude spelletjes, activiteiten en op verschillende momenten extra programma’s. Het museum organiseert regelmatig activiteiten rond water, ambachten en het leven rond de voormalige Zuiderzee.

Het buitenmuseum is bovendien echt buiten. Bij mooi weer is dat heerlijk. Bij regen wordt het een ander verhaal. Een jas is dus geen overbodige luxe. Je kunt hier gemakkelijk een groot deel van de dag rondlopen.

Praktisch

Het Zuiderzeemuseum ligt in Enkhuizen. Het museum bestaat uit het binnenmuseum en het buitenmuseum, ’t Zuiderzeedorp.

Voor het buitenmuseum vaar je vanaf het entreegebied met de museumveerboot naar het historische dorp. Vanaf station Enkhuizen is het museum eveneens goed bereikbaar.

Trek voor een bezoek gerust een halve tot hele dag uit. Er is veel te zien en vooral bij de ambachten en acteurs wil je soms wat langer blijven kijken.

Het Zuiderzeemuseum laat je niet alleen zien hoe Nederland er vroeger uitzag. Het laat je voelen hoeveel werk er achter een gewoon dagelijks leven zat en hoeveel de rol van vrouwen daarin betekende. Je stapt er misschien op de boot voor een dagje uit, maar je komt terug met een heel ander beeld van vroeger.